Interview met cultuurcoördinator

In deze rubriek beantwoordt een cultuurcoördinator vijf korte vragen over zijn of haar praktijksituatie. In aanloop naar de Culturele onderwijstentoonstelling (25 januari 2012), staan de vragen in het thema van creativiteit.

Wat betekent creativiteit voor jou?

'Creativiteit is het uitgaan van wat kinderen al weten en dit met fantasie verder verdiepen. Er ‘kleur’ aan geven, het uitvergroten, hen met een andere blik leren kijken.'

Hoe herken je een creatief proces bij een kind?

'Het creatieve proces bij een kind speelt zich in eerste instantie intern af. Dat zie je niet altijd. Maar op een gegeven moment komt het naar buiten en dan zie je het aan wat ze doen. Kinderen staan nooit stil. Hun mimiek, hun handen en voeten, alles doet mee. Als ze bezig zijn met theater, of als ze een tekening maken of iets van klei, of …'

Hoe stimuleer je de ontwikkeling van creativiteit bij kinderen?

'Kinderen moeten zich veilig voelen om tot creativiteit te komen. Je moet uitgaan van een vertrouwde situatie. Dit kan de omgeving zijn, het materiaal dat de kinderen al kennen, of de kaders van de opdracht.
Onze school doet mee in het project Partnerschap van Kunst Centraal. Daarin werken we langdurig samen met Jeugdtheatergezelschap Het Filiaal. Het Filiaal ontwikkelt in overleg met mij lessen op maat, waarin cultuureducatie aanhaakt op het bestaande curriculum. Zo hadden we een geschiedenisles over de periode na de tweede wereldoorlog, die werd gekoppeld aan de werkvorm theater. We vertrokken ‘in het vertrouwde’ en gingen stap voor stap te werk. Eerst kregen de kinderen een situatie voorgelegd die in die periode plaatsvond. In kleine groepjes bedachten ze een vervolgens ‘tableau vivant’ bij de situatie. Nadat dit tableau aan de hele groep was getoond, bedachten ze er bewegingen bij. En tot slot bedachten de kinderen er geluiden bij.'

Wat was voor jou en/of je leerlingen een creatief hoogtepunt?

'De kinderen hebben met aardrijkskunde het onderwerp zonnestelsel behandeld. Ze lazen hierover en kregen vervolgens in groepjes de opdracht om uit te zoeken wat de kenmerken, structuur en kleuren van een planeet zijn. Met deze informatie hebben ze, onder leiding van een theatervormgever, piepschuim ballen omgetoverd tot planeten. Ze werkten met heel diverse materialen: allerlei stoffen, papier, touw, prikkers en ijzerdraad. Elke groep kreeg een bal die in verhouding stond tot de werkelijke grootte van de planeet. Toen alle planeten klaar waren, hebben we ze buiten opgesteld in afstanden-op-schaal ten opzichte van de zon.
In dit proces benaderden de kinderen het zonnestelsel op een heel beeldende, fysieke manier. Spelenderwijs ontwikkelden ze een beeld van de enorme afstanden in de ruimte en de manier waarop planeten in verhouding staan tot elkaar. Tegelijkertijd maakten ze zich een voorstelling van hoe zo’n planeet er van dichtbij uit zou kunnen zien en vertaalden ze dit idee in een vormgeving met verschillende materialen.'

Waar loop je tegenaan bij het stimuleren van creativiteit op school?

'Het is vaak moeilijk om te zorgen dat mijn collega-leerkrachten met andere ogen naar hun vakken gaan kijken. Toch is hier veel winst te behalen, want er zijn zoveel mogelijkheden om creativiteit, van de kinderen én leerkrachten, ook binnen deze vakken te gebruiken! Vaak wordt gedacht dat creativiteit alleen van toepassing is bij de creatieve vakken, maar dat is niet waar. Leerkrachten weten dat kinderen met meervoudige intelligentie leren, maar ze staan er niet altijd bij stil hoe zich dat in de praktijk vertaalt. Als kinderen geschiedenis of aardrijkskunde krijgen aangeboden zoals in bovenstaande voorbeelden, begrijpen ze de stof beter en kunnen ze die ook vaak langer onthouden. En: kinderen hebben veel meer plezier in de les!'